Elektriciteitsvoorzieningszekerheid
In België wordt voortdurend nagegaan of de elektriciteitsvoorziening gegarandeerd is.
Elia, de beheerder van het elektriciteitstransportnet, analyseert regelmatig de situatie en publiceert indicatoren om het risico op korte en middellange termijn in te schatten. U kunt de toestand van het elektriciteitsnet in de komende 7 dagen ook zelf bekijken via de congestie-indicator van Elia.
Wil u meer weten over het risico op een stroomtekort en de maatregelen van de overheid bij een onevenwicht op het net? Ga dan naar de website van de FOD Economie.
Wat is afschakeling?
Afschakeling is een uitzonderlijke maatregel die kan worden toegepast wanneer een aanzienlijk risico op elektriciteitsschaarste het evenwicht van het elektriciteitsnet in gevaar brengt.
Ze bestaat erin de elektriciteitsvoorziening tijdelijk te onderbreken in bepaalde geografische zones om de stabiliteit van het nationale elektriciteitsnet te behouden.
Waarom wordt afschakeling toegepast?
Het doel is een black-out te voorkomen, met andere woorden een grootschalige stroomonderbreking die een groot deel van het land kan treffen.
Welke zones kunnen getroffen worden?
De zones die in aanmerking komen voor afschakeling zijn vastgelegd in de regelgeving.
Bepaalde essentiële infrastructuren genieten echter voorrangsbescherming en worden niet getroffen door deze stroomonderbrekingen, waaronder:
- ziekenhuizen;
- hulpdiensten;
- noodinfrastructuren;
- andere strategische installaties die essentieel zijn voor de bevolking.
Valt mijn straat onder een afschakelingszone?
Hoe blijft u snel op de hoogte?
Om de evolutie van de elektriciteitssituatie in België te volgen:
- Raadpleeg regelmatig de indicatoren die door Elia worden gepubliceerd.
- Schrijf u gratis in op het officiële waarschuwingssysteem BE-Alert.
De FOD Economie herinnert eraan dat het risico op elektriciteitsschaarste permanent kan worden geraadpleegd en raadt aan om u in te schrijven op BE-Alert. Zo ontvangt u een melding wanneer er een risico bestaat op elektriciteitsschaarste of afschakeling.
Hebt u een waarschuwing ontvangen?
Wanneer een officiële waarschuwing wordt uitgegeven:
- Zoek uw straat op in ons daarvoor bestemde formulier.
- Controleer tot welke afschakelingsschijf uw adres behoort.
- Raadpleeg de informatie en richtlijnen die van toepassing zijn op uw zone.
Preventieve maatregelen vóór een afschakeling
Voordat een afschakeling wordt overwogen, worden verschillende maatregelen genomen om het elektriciteitsverbruik te verminderen.
Deze maatregelen zijn onderverdeeld in vier grote categorieën.
Burgers en huishoudens
Via sensibiliseringsacties worden burgers aangemoedigd om hun elektriciteitsverbruik in het dagelijks leven te beperken, onder meer door:
- minder elektrisch te verwarmen;
- het gebruik van huishoudtoestellen te beperken;
- het opladen van elektrische voertuigen uit te stellen;
- niet-noodzakelijke verlichting te verminderen.
Openbare en privégebouwen
Gebouwen worden gevraagd hun energieverbruik op verschillende vlakken te verlagen:
- verlichting;
- verwarming;
- ventilatie;
- IT-apparatuur;
- andere elektrische installaties.
Deze maatregelen gelden zowel voor openbare als voor privégebouwen, waaronder:
- overheidsdiensten;
- handelszaken;
- winkels;
- kantoren;
- publiek toegankelijke gebouwen.
Verlichting
Er kan gevraagd worden om niet-essentiële verlichting maximaal te beperken, zoals:
- buitenverlichting bij woningen;
- decoratieve verlichting;
- verlichting van monumenten en openbare gebouwen;
- reclameverlichting;
- verlichte fonteinen;
- feest- en seizoensverlichting;
- bepaalde weg- en snelwegverlichting.
Spoorvervoer
Ook in de spoorwegsector kunnen specifieke maatregelen worden genomen:
- vermindering van het energieverbruik in stations;
- aanpassing van de verwarming in treinen;
- beperking van bepaalde energie-intensieve activiteiten;
- eventuele vermindering van het treinaanbod.
Bij een bijzonder hoog risico kan het treinverkeer preventief worden stilgelegd om de veiligheid van reizigers te garanderen en te voorkomen dat treinen tussen twee stations tot stilstand komen.
Vragen in verband met dit onderwerp
Elia, de beheerder van het elektriciteitstransportnet, vindt dat er momenteel nog niet voldoende oplossingen aanwezig zijn om het risico op een stroomtekort gedurende de hele winter uit te sluiten. Daarom is het ook niet volledig uitgesloten dat het afschakelplan moet worden geactiveerd.
Elia volgt de situatie elk jaar vanaf midden oktober wekelijks op en stelt elke week ook een prognose op. Deze analyses maken het mogelijk om, in overleg met de bevoegde overheden, te bepalen of aanvullende maatregelen vereist zijn.
Nee, als het gaat om een afschakeling op bevel van de overheid in het kader van het federaal afschakelplan, dan is er in principe geen automatische schadevergoeding mogelijk.
Gebruikers afschakelen van het net is een uitzonderlijke beschermingsmaatregel om een algemene black-out te voorkomen. Omdat de afschakeling over het algemeen op voorhand wordt aangekondigd, kunnen de gebruikers de nodige maatregelen nemen om hun installaties te beschermen en eventuele schade te beperken. Bedrijven en particulieren krijgen het advies om beschermingsmaatregelen te nemen die op hun specifieke situatie zijn afgestemd en na te gaan wat er precies onder hun verzekering valt.
Hoelang je zonder stroom zit bij een afschakeling, hangt vooral van twee factoren af: enerzijds het beschikbare geproduceerde vermogen en het uit het buitenland geïmporteerde vermogen en anderzijds de geschatte totale vraag op een bepaald moment. Zolang de vraag groter is dan het aanbod (productie + invoer) kan je afgeschakeld blijven. Meestal duurt dit 3 tot 4 uur, behalve in uitzonderlijke omstandigheden.